Ο αετός, αϊτός και αητός (αΐσσω = ορμώ) είναι από τα μεγαλύτερα
αρπακτικά πουλιά και ζει σ’ όλες τις Ηπείρους. Ανήκει στην οικογένεια
ιερακοειδή και οι πιο γνωστοί αετοί είναι ο αυτοκρατορικός, ο χρυσαετός,
ο νάνος, ο γυπαετός, ο κιρκαετός (ξεφτέρι), ο βραχυδάκτυλος, ο ποτάμιος
κλπ.
Το δημοτικό τραγούδι λέει: «Ένας αετός περήφανος, ένας αετός λεβέντης».
Περήφανος είναι ο αετός και δεν καταδέχεται να φάει κάτι που δεν είναι
δικό του θήραμα. Είναι και λεβέντης γιατί δε διστάζει να επιτεθεί ακόμη
και στον άνθρωπο όταν ερεθισθεί ή όταν προστατεύει το σύντροφό του και
τα μικρά. Οι αετοί είναι από τη φύση τους άγριοι και ζουν συνήθως κατά
ζεύγη. Είναι αδηφάγα και κατά την περίοδο που τρέφουν τα μικρά τους, ο
χώρος γύρω από τη φωλιά είναι γεμάτος από διάφορα θηράματα. Το γεγονός
αυτό το αναφέρει και ο Αριστοτέλης κι εξηγεί και το λόγο. Μάλιστα δε
πολλοί χωρικοί εξοικονομούν το κρέας τους κλέβοντάς το από τις φωλιές
των αετών. Λέγεται δε όπως αναφέρει ο Λένζι (Lenzi), πως ένας φτωχός σε
περίοδο πείνας, όχι μόνο έκλεβε το κρέας από τη φωλιά των αετών αλλά
έκοβε συνέχεια τα φτερά των μικρών για να αργήσουν να πετάξουν ώστε να
προμηθεύεται άκοπα και δωρεάν το κρέας για την οικογένειά του. Όμως,
κάποια ημέρα έγινε αντιληπτός από τους γονείς αετούς και έγινε φοβερή
πάλη μεταξύ εξαγριωμένων αετών και ανθρώπων το τέλος της οποίας ήταν
δυσάρεστο γιατί ο ατυχής έπεσε νεκρός από τα φτεροχτυπήματα και τα
ραμφίσματα που δέχτηκε από τους αετούς. Εξημέρωση: Ο αετός, όταν πιαστεί
μικρός, εξημερώνεται εύκολα και αφοσιώνεται στον αφεντικό του. Με
ειδική εκπαίδευση χρησιμοποιείται για κυνήγι πουλιών και ζώων, λαγών,
αλεπούδων, κουναβιών κλπ.
Όσο άγριος είναι
από τη φύση του, άλλο τόσο ευαίσθητος είναι. Όταν εξαγριωθεί γίνεται
πολύ φοβερός και επικίνδυνος. Αγαπά και υπακούει τον αφεντικό του, αλλά
είναι και υπερήφανος και δεν ανέχεται την κακομεταχείριση, τότε
περιμένει την κατάλληλη ευκαιρία και παίρνει την εκδίκηση.
