Στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο (εκδόσεις «Θεμέλιο») ο Κάρολος Μαρξ αναφέρει επιγραμματικά: «οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα. Δεν μπορείς να τους πάρεις αυτό που δεν έχουν». Επιπλέον, ο Βλαντιμίρ Λένιν στο βιβλίο του «Η Προλεταριανή Επανάσταση και ο Αποστάτης Καούτσκι» (Εκδοτικός Οίκος του ΚΚΕ, «Σύγχρονη εποχή») αναφέρει ρητά: «ο σοσιαλιστής που θα πει ότι υπερασπίζεται την πατρίδα του είναι προδότης του σοσιαλισμού». Επιπρόσθετα, ο Κάρολος Μαρξ στο έργο του «Η Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας», η οποία αποτελεί τον πρόλογο και την εισαγωγή στο κυρίως έργο του «Το Κεφάλαιο» αναφέρει: «δεν είναι η συνείδηση του ανθρώπου που προσδιορίζει το «είναι του» (σημείωσή μας: δηλαδή την ύπαρξη του) αλλά το ταξικό του «είναι». Εν ολίγοις, η Μαρξιστική θεωρία του ιστορικού υλισμού, η οποία αποτελεί τον εφαρμοσμένο διαλεκτικό υλισμό, στην ιστορική πορεία και στην κοινωνική εξέλιξη θεωρεί ότι υπόβαθρο των πάντων είναι η ταξική πάλη και οτιδήποτε άλλο, όπως η τέχνη, η αισθητική, η συνείδηση, η θρησκεία, το Ιερό και το εθνικό φαινόμενο, αποτελούν απλώς εκδηλώσεις της ταξικής πάλης σε μια ιστορική στιγμή. Παίρνει δηλαδή ο Μαρξισμός ένα από τα ιστορικά φαινόμενα, όπως είναι η ταξική πάλη, και το αναγάγει σε υπόβαθρο και θεμέλιο όλων των άλλων ιστορικών και κοινωνικών φαινομένων μη εξαιρουμένου και αυτού τούτου του εθνικού φαινομένου.
Για το λόγο αυτό τα Κομμουνιστικά Κινήματα, μεταξύ των οποίων το ΚΚΕ και το ΑΚΕΛ, επέδειξαν διαχρονικά έκδηλη εχθρότητα απέναντι στην ιδέα του έθνους και έμπρακτη εναντίωση στα εθνικά συμφέροντα, επιδιώξεις και αγώνες. Χαρακτηριστική είναι η στάση του ΚΚΕ στο Μικρασιατικό και Μακεδονικό θέμα και η στάση του ΑΚΕΛ στο θέμα της ελληνικότητας της Κύπρου και απέναντι στον αγώνα της ΕΟΚΑ. Ειδικότερα, στο θέμα του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα η στάση του ΑΚΕΛ δεν ήταν μόνο απόρροια της ιδεολογίας του ιστορικού υλισμού αλλά, ίσως και κυρίως, λόγω της οργανικής εξάρτησης του ΑΚΕΛ μέχρι το 1960 από το Κομμουνιστικό Κόμμα Μ. Βρετανίας, το οποίο, όπως είναι ευρέως σήμερα γνωστό, ήταν πλήρως διαβρωμένο από την Ιντέλιτζενς Σέρβις και τις υπηρεσίες του Φόρειν Όφις.
Το ΑΚΕΛ, συνεπώς, κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ αποτέλεσε, δια μέσου του Βρετανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, τον μακρύ βραχίονα της Ιντέλιτζενς Σέρβις στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της βρετανικής αποικιοκρατίας. Η εναντίωση του ΑΚΕΛ στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ έλαβε πολλές μορφές. Από τη λοιδορία του Αγώνα (βλ. «ντρακατρούκες» «βαρελότα») έως την αποκάλυψη της ταυτότητος του Αρχηγού της ΕΟΚΑ αλλά ακόμα και ως την κινητοποίηση μεγάλων αριστερών μαζών, οι οποίες προέβαιναν σε επιθέσεις κατά μελών της ΕΟΚΑ, όπως αφαιρέσεις προσωπίδων, σχίσιμο φυλλαδίων, προπηλακισμούς και ξυλοδαρμούς. Χαρακτηριστική είναι και η δια λακτίσματος, από στέλεχος της ΠΕΟ (σημ ΓΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ: είναι η συντεχνιακή οργάνωση της κομμουνιστικής ΑΚΕΛ), ανατροπή του ποδηλάτου του ήρωα εθνομάρτυρα Μιχαήλ Καραολή, η οποία οδήγησε και στη σύλληψή του από τους Άγγλους.
